Odzyskanie pełnej suwerenności państwowej przez Polskę w końcu lat 80. dwudziestego wieku oraz procesy transformacji ustrojowej wpłynęły na zmianę stosunku emigracji polskiej i Polonii do Macierzy. Zachodzą też znaczne przekształcenia struktur organizacyjnych i form kultywowania wartości narodowych w skupiskach polskich imigrantów. Zjawiska te budzą zainteresowanie środowisk naukowych.